تبلیغات
جوان وطن - امامان شیعه در برابر فرقه ها و نحله ها
 
جوان وطن
زنده باد زندگی
پنجشنبه 19 دی 1392 :: میهن ایران



حیات سراسر نور و برکت امامان شیعه از جوانب و ابعاد مختلف قابل تأمل و بررسی است . در این اثنا آنچه در حوزه سیاسی بیشتر مطرح و جلوه گر است ، اتخاذ مواضع بجا و شایسته آن بزرگواران در برابر حکومت ها ، ملت ها ، فرقه ها و نحله های فعال در دوره خود و نیز رخدادها و وقایع صادر شده به تبع آنها می باشد که بی تردید اولیاء خدا با بینش واسعه ، ولایت و درایت الهی خویش جایگاه شرع مقدس اسلام را ضمن تثبیت به همگان متجلی ساخته اند .

در این نوشتار بحث ما در خصوص مواضع امامان شیعه در برابر فرقه ها و نحله های فکری ، عقیدتی ، سیاسی و فرهنگی زمان خویش است که به حقیقت و انصاف بیانگر و ارائه دهنده راهی متقن ، بیّن و کاربردی ، نه تنها برای امت شیعی که برای هر انسان خداجو ، حقیقت پسند و خواهان عدالت در مسیر زندگی اجتماعی و سیاسی خود خواهد بود .

واکاوی این برهه از حیات طیبه سیاسی ائمه اطهار (ع) به نقطه اشتراک روشنی از آخرین نبی تا آخرین ولی ختم می گردد و آن مهم این که هر چند الفبای منش و روش آن بزرگواران بر پایه محبت و رأفت اسلامی استوار گردیده بود ، اما به هیچ نحوی از انحاء در برابر خلق بدعت و به انحراف کشاندن جامعه اسلامی و نیز زائل نمودن اوامر دین خدا و زیان مادی و معنوی بر خلق او ، کوتاه نمی آمدند . چه این که این دستاوردهای شوم و دهشتناک محصول فعالیت نحله و فرقه ای ضاله اما به ظاهر دگراندیش و خیرخواه باشد .

با ذکر این مقدمه و موضوع ، مناسب است تا در سالروز ولادت عالم آل محمد (ص) ، امام علی بن موسی الرضا (ع) به قصد تبرک و تیمن به وسع ناچیز خود گذری بر صفحات تاریخ زندگی آن امام همام نموده و از خرمن معرفت رضوی خوشه چینی نماییم .امید آن که در آینده از کسب فیض ، تتبع این مقوله در سیره دیگر معصومین (ع) محروم نشویم .

عصر امامت امام رضا (ع) را می توان دوره شکوفایی فکری ، علمی ، فرهنگی ، عقیدتی شیعیان و نیز آزادی بیان عقاید و افکار گروه ها و فرقه های متعدد خواند که با گسترش مناظرات ، گفتگوها و تبادل آراء همراه بود است .

اما این آزادی که در پرتو تحقق معارف عمیق اسلامی ، ساری و جاری شده بود ، زمینه را برای فعالیت فرقه ها و نحله های منحرفی که بعضاً در ابتدا دنبال احقاق حق امامان خود نیز بودند ، فراهم آورد .

سردمداران این فرقه ها و نحله ها با پوشش و صبغه دینی و شعار حمایت و صیانت از دین خدا ، اما با در نظر گرفتن مطامع شخصی خویش اعم از قدرت و ثروت و مکنت و یا انسداد زیان احتمالی که از اجرای قوانین الهی گریبانگیرشان می شد ، در برابر امام زمان خود علم تعدی بر می افراشتند .

گفتنی است این زمان ، زمانی بود که فرهنگ و معارف شیعی به شکل کامل و گسترده ای در میان شیعه روشن گشته بود ، از این رو این قبیل انحرافات جزئی ، تأثیری در اصل تشیع نداشت و در اعصار امامان دیگر نیز به همین روش بود .

جدای از شخصیت بزرگ علمی و معنوی امامان ، تنها شاگردانی که توسط آنها تربیت یافته بودند ، هر کدام به منزله استوانه ای در علم به حساب می آمدند و در برابرشان افرادی ضعیف النفس قرار داشتند که با اغفال عده ای در فرقه ای خاص جای گرفته بودند .

از سوی دیگر شخصیت علمی ، فکری و رهبری امام علی بن موسی الرضا (ع) شهره جهانیان بود ، ایشان تا سر حد امکان و اصلاح رهبران و سردمداران فرقه ها و ادیان مختلف از جمله جاثلیق ، رأس الجالوت ، دانشمندان فرقه صائبی ، هرابذه ، اصحاب زرتشت و ... را با شیوه تربیتی خود ضمن گفتگو و مناظره به حق و حقیقت هدایت نموده و به تنویر افکارشان می پرداخت .

هر چند در این زمان فرقه هایی یافت می شدند که از سر جهالت و لجاجت و دنیازدگی از خط زعامت جامعه و رهبری اسلامی سر باز می زدند . در این بین فرقه واقفیه معروفترین اینان بود که به بهانه باور نداشتن درگذشت امام موسی کاظم (ع) بر اعتقاد به امامت یا مهدویت آن حضرت باقی مانده بودند .

واقفیه بر این باور بودند که امام موسی بن جعفر (ع) یا نمرده و هنوز زعیم امت است و یا این که او مهدی موعود می باشد ، لذا امامت حضرت رضا (ع) را نمی پذیرفتند . ابن سراج ، ابن حمزه بطائنی ، زیاد قندی و منصور بن یونس برزخ از زمره سردمداران و رهبران این فرقه ساختگی به شمار می آمدند .

دیگر فرقه ها همچون : غلات ، ممطوره ، مرجئه ، حشویه ، افطحیه ، جبریه ، بشیریه ، اهل حدیث و معتزله نیز هر یک مواضعی از همین قبیل اتخاذ کرده بودند و جالب آن که همگی گواه و معترف به نقش به سزای امام رضا (ع) در رد اباطیل و نیرنگ بازی های عقاید پوچ و فلسفه بافی هایشان بوده اند .

علامه محمد تقی مدرسی در این باره می گوید :

" از همین جا می توانیم در یابیم که چرا بیشتر احادیث و سخنان امام رضا (ع) درباره توحید و سایر اصول اعتقادی است ، تا آنجا که مشهور شده بود هر کس با شاگردان امام بحث کند ، سرانجام سرافکنده از سخن خود باز خواهد گشت . " 1

پیدایش انحراف و سردرگمی ، بدون داشتن رهبر و امام ، اولین صدمه و ضربه ای بود که بر فرق نامبرده وارد گشت ، امام رضا (ع) در روایتی سرنوشت آنها را اینگونه بیان می کند : " یعیشون حیاری و یموتون زنادقه ، در حیرت زندگی می کنند و نهایت در حال کفر می میرند ."

در جایی دیگر امام در برابر فرقه جبریه می فرماید : " هر کس قائل به تشبیه و جبر باشد ، کافر و مشرک می شود و ما در دنیا و آخرت از او بیزاریم . " و حتی از شیعیان می خواهد تا فرقه هایی نظیر غلات و جبریه را از خود طرد نمایند . 2

حضرت در برابر فرقه اهل حدیث که تنها متعهد به قبول ظواهر آیات و روایات بوده و تحت تأثیر برخی ، از سوء تفسیرها مغرضانه ای قرار می گرفتند و ظاهر آیات و روایات را که دال بر تشبیه بود می پذیرفتند ، موضع سختی اتخاذ می نماید .

پیروان این فرقه به استناد در روایات ، خداوند ، صفات او را به مثابه یک انسان دارای اعضاء می دانستند ، لذا حضرت درباره آنان فرمود : " هر کس که خدا را به آفریدگانش تشبیه کند او را نشناخته و کسی که گناهان را به او نسبت دهند او را عادل ندانسته است ." 3

اهل حدیث در حقیقت قدرت فهم و استنباط و اجتهاد آیات و روایات را نداشته و به نفع خود از آنها برداشت مشخصی می نمودند ، قرار داشتن قلوب بندگان در میان دو انگشت خدا و فرود آمدن خدا در روز عرفه از آسمان به زمین از جمله روایات و برداشت های باطل آنان به شمار می آید .

امام علی بن موسی الرضا (ع) در برابر برخی استدلالات بی منطق آنان و تحریف احادیث و روایات رسول خدا (ص) که در واقع نسبت دروغ به ایشان می دادند ، آنها را لعنت کرده می فرمودند : " خدا آنها را بکشد ." و اصل حدیث را تصحیح و تبیین می نمودند . 4

ایشان در روایتی از رسول خدا (ص) می فرمودند : " اهل درایت و درک باشید نه اهل حکایت و نقل ! هرگاه عمق و ژرفای حدیث را بشناسید از هزار حدیث که فقط روایت گر آن باشید ، برتر است . " 5

بینش عمیق و وسیع حضرت در خصوص تداوم جوامع بشری و گرفتار نشدن در دام انحراف فرقه ها و گروه های معاند به حدی است که فضل بن شاذان نیشابوری از آن بزرگوار چنین روایت می کند که امام فرمودند :

" ایمان به خداوند علاوه بر جلوگیری از گسترش فساد اجتماعی ، جلوی فسادهای درونی را نیز می گیرد ، چه این که ما می دانیم آدمی در تنهایی و خلوت و دور از چشم ناظران بشری ، گاه به فساد و گناه روی می آورد ، در این گونه موارد هیچ قانون بشری نمی تواند جلوگیر انسان باشد ، بلکه تنها ایمان به خدا است که در نهان و عیان قدرت اصلاح فرد و جامعه را داراست .... "

به هر روی این دسته شواهد و قراین در زندگی امام رضا (ع) نشانگر آن است که فرقه هایی در عصر حیات ایشان حضور طبیعی داشته اما به دلیل نداشتن محتوای کیفی و کمی و متوسل شدن به عقاید ساختگی و باطل ، آن هم به قصد مطامع دنیوی از یک سو و از سوی دیگر به دلیل ظهور و بروز معارف حقه و والای فرهنگ شیعی ، عملاً نمی توانستند حتی خود را در بین مسلمانان مطرح کنند ، لذا با واکنش شایسته و موضع مقتدرانه ثامن الحجج (ع) و شیعیان مواجه شده و منسوخ و منکوب گردیدند .

از این رو نتیجه ای جز رسوایی ، منفوریت و خسران دنیا و آخرت برایشان به ارمغان نیاورد .

پی نوشت ها :

1. امامان شیعه و جنبش های مکتبی ، علامه مدرسی ، ترجمه آژیر ، ص 251

2. عیون ، اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 141

3. حیات فکری و سیاسی امامان شیعه ، جعفریان ، به نقل از التوحید ، ص 47

4. عیون ، اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 119

5. مسند الامام الرضا ، ج 1 ، ص 8


زیباوب www.zibaweb.com





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 7 اسفند 1392 07:08 ب.ظ
سلام خوبی؟ مطالب وبلاگتو دیدم بسیار زیبا بود معلومه که وقت گذاشتی .من یه پیشنهاد داشتم که واسه وبلاگ جفتمون خوبه . خوشحال میشم منو با نام ""چراغ خواب موزیکال شلمن"" لینک کنی چون به نفع بازدید جفتمونه و از این به بعد مثل دو تا دوست خوب واسه هم میشیم بعد از اینکه لینک کردی خبرم کن تا با افتخار لینکت کنم
یکشنبه 4 اسفند 1392 09:42 ب.ظ
سلام خوبی؟ مطالب وبلاگتو دیدم بسیار زیبا بود معلومه که وقت گذاشتی .من یه پیشنهاد داشتم که واسه وبلاگ جفتمون خوبه . خوشحال میشم منو با نام ""خرید نایسر دایسر پلاس"" لینک کنی چون به نفع بازدید جفتمونه و از این به بعد مثل دو تا دوست خوب واسه هم میشیم بعد از اینکه لینک کردی خبرم کن تا با افتخار لینکت کنم
پنجشنبه 24 بهمن 1392 07:07 ب.ظ
سلام خوبی؟ مطالب وبلاگتو دیدم بسیار زیبا بود معلومه که وقت گذاشتی .من یه پیشنهاد داشتم که واسه وبلاگ جفتمون خوبه . خوشحال میشم منو با نام ""خرد کن نایسر نایسر پلاس"" لینک کنی چون به نفع بازدید جفتمونه و از این به بعد مثل دو تا دوست خوب واسه هم میشیم بعد از اینکه لینک کردی خبرم کن تا با افتخار لینکت کنم
دوشنبه 21 بهمن 1392 12:21 ب.ظ
سلام شاید تا بحال شده بخوای برنامه نویسی یاد بگیری ولی نتونستی و هر آموزشی که گرفتی دیدی که به درد نمیخوره؟ ما اومدیم یه آموزشی زدیم که با دیدنشون مطمئن باشید که برنامه نویسی را یاد میگرید .این یعنی آموزش برنامه نویسی به شرط چاقو اونم با اورانوس تاک | http://oranustalk.com
پنجشنبه 17 بهمن 1392 06:45 ب.ظ
دیگر نگران فایلهای خود نباشید. همین حالا فایل هایتان را مجانی آپلود کنید!!! لذت یک آپلود راحت با میهن بیت | آپلود نامحدود و دانلود مستقیم. عضویت رایگان | میهن بیت - آپلود رایگان فایل | http://mihanbit.com
چهارشنبه 2 بهمن 1392 07:29 ب.ظ
باعث افتخارهدرضمن لینکتون هم میکنم
شنبه 28 دی 1392 05:51 ب.ظ
سلام و عرض ادب حضور شما. اگر مایل باشید، خوشحال خواهیم شد در انجمن شهر نورانی قرآن حضوری فعال داشته باشید. شهر نورانی قرآن محیطی امن و مذهبی با بخش هایی مفید و لازم، همراه با کلاس های آموزشی و پاسخگویی به سؤال های قرآنی و .... در خدمت تمام کاربران فضای مجازی. | http://www.shahrequran.ir/forum.php
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




سلام
دوست دارم زمینه فعالیتم مشخص وکارامد(بدردبخور)باشه لطفا راهنماییم بکنید
ممنون

مدیر وبلاگ : میهن ایران
نویسندگان
نظرسنجی
نظرشما درمورد وبلاگ چیست؟؟؟






آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :